اختلالات دیسک کمر

دیسک کمر از جمله مهم ترین اعضای ستون فقرات است که امکان انجام حرکات مختلف را در طول زندگی فراهم می کند. بدون وجود دیسک فشار زیادی به مهره های بدن وارد می شود و به شدت این مهره ها آسیب پذیر خواهند شد و در واقع بدون وجود دیسک امکان هیچ حرکتی برای مهره ها وجود نخواهد داشت . ستون و مهره های بدن به صورت یکپارچه در ستون فقرات قرار نگرفته اند و قطعات استخوانی به کمک مهره ها و دیسک به یکدیگر متصل هستند.

آشنایی با دیسک کمر

دیسک کمر از مهم‌ترین قسمت های ستون فقرات است که دو قسمت خارجی و داخلی دارد. قسمت خارجی آن که محکم تر است دارای سی و دو لایه می باشد و قسمت داخلی آن حاوی یک ساختمان ژلاتینی است که به عنوان هسته دیسک می باشد. این خاصیت فشارپذیر و ژلاتینی دیسک است که وزن و حرکات بدن را متحمل می شود.

انواع شایع اختلالات دیسک کمر

حال که با دیسک کمر آشنا شدیم باید بدانیم چه خطراتی این عضو حیاتی را تهدید می کند؟

1. فتق دیسک

فتق دیسک در نواحی مختلف موجب علائم متفاوتی خواهد شد . ممکن است ، نواحی دردناکی و نیز علامتدار ( گزگز یا مور مور شدن ) در دیسک های بالای پشت ، و یا در محل های مبتلا در فتق دیسک های پایین تر از نواحی قبل نشان بدهد.

اینکه افراد می گویند دیسک کمر داریم منظور این است که دیسک کمر آنها دچار آسیب یا پارگی شده است .بنابراین باید ملاحظات لازم جهت جلوگیری از وارد شدن فشار و یا ضربه به آن مد نظر قرار بگیرد. افرادی که دچار مشکلات در دیسک کمر هستند معمولاً با درد ناحیه کمر و یا پشت پا مواجه می شوند، ممکن از زانوها دچار التهاب و درد شدیدی شوند که تا کشاله ران و پشت باسن کشیده شود. این درد که معمولاً تشدید شونده است ممکن است حاکی از آسیب دیسک کمر و وارد شدن فشار به عصب سیاتیک باشد.

برخی از علائم شایع بین مهره ای در قسمت تحتانی کمر شامل موارد زیر است :

• درد نواحی تحتانی کمر، باسن، ران، یا ساق پا ، درد سیاتیک ( که معمولا در اثر حرکت شدیدتر می شود ) و گرفتگی عضلات .
• در معاینه ممکن است علائمی مانند از بین رفتن رفلکس های عمقی تاندون ها، حساسیت شدید در مسیر توزیع ریشه های عصب ، از دست دادن اختیار ادرار و مدفوع، تحلیل رفتن ، ضعف و یا فلج عضلات مشاهده شود.
• همچنین در اینگونه موارد سرفه ، عطسه ، بلند کردن نادرست اشیاء ، زور زدن و دفع مدفوع ، خم شدن و بالا آوردن مستقیم پا موجب تشدید درد بر اثر کشیدگی و فشار ریشه های عصبی خواهد شد .

2. بیماری دژنراتیو دیسک

این عارضه ای است که در آن دیسک های بین مهره ای انعطاف و ارتجاعیت خود را از دست می دهند و در طول مدت ممکن است به فتق دیسک منجر شود. اقدامات درمانی سریع می تواند ازبروز مشکلات سخت ستون فقرات جلوگیری کند.

3. دیسک برآمده

این عارضه زمانی رخ می دهد که دیسک به خارج از جایگاه طبیعی خود حرکت می کند. برخلاف فتق که پارگی دیسک اتفاق می افتد برامدگی دیسک پارگی ندارد و فقط بر اعصاب نخاعی فشار می آورد.

4. دیسکیت

دیسکیت کمر مشکلی است که توسط قارچ و باکتری ها ایجاد میشود و باعث تب و کمردرد شدید می شود.

تشخیص و پیشگیری اولیه در این عارضه بسیار کمک کننده است و عدم توجه به این بیماری ممکن است عواقب خطرناکی به دنبال داشته باشد.

علل ایجاد اختلالات دیسک

عوامل مختلفی با توجه به نوع اختلال ممکن است باعث ایجاد این بیماری ها شود:

• سن: کهولت سن و پیری ممکن است یکی از عوامل تاثیرگذار در ایجاد پارگی و ساییدگی و فتق دیسک باشد.
• ژنتیک: وجود عامل های ژنتیکی ابتلا به عارضه های دیسکی می تواند افراد را مستعد کند.
• آسیب دیدگی: ضربه شدید و آسیب دیدگی در ناحیه ستون فقرات و کمر می تواند باعث فتق دیسک شود.
• چاقی: اضافه وزن و چاقی از عوامل تاثیر گذار در شکل گیری این مشکلات است.
• تحرک کم: کم تحرکی و نداشتن روتین ورزشی روزانه می تواند به ایجاد این اختلالات کمک کند.
• سیگار: استعمال مواد مخدر مانند سیگار به دلیل کاهش جریان طبیعی خون به دیسک ها خطر انحطاط را افزایش می دهد.

علائم شایع اختلالات دیسک کمر

با توجه به شرایط فردی و نوع اختلال ممکن است علائم متفاوت باشد. علائم رایج عبارت است از:

• درد در پایین کمر: درد مداوم در ناحیه کمر که در حین حرکت شدت پیدا می کند.
• بی حسی : حس گز گز و یا بی حسی در ناحیه کمر.
• ضعف عضلانی: ضعف در ناحیه تحتانی.
• تحرک محدود: ایجاد محدودیت در خم شدن و تحرک.

تشخیص اختلالات دیسک

 در واقع درد دیسک از کمر آغاز می شود و به داخل لگن و پشت ران انتشار می یابد و در نهایت ساق پا را درگیر می سازد. معمولا پزشک با معاینه بالینی متوجه آسیب به این اندام خواهد شد. اما برای یکی از به اطمینان معمولاً از روش هایی مانند ام آر آی و یا دریافت نوار عصب از کمر و پاها استفاده می شود، تا میزان آسیب و شدت بیماری به طور دقیق مشخص و درمان های لازم در این خصوص مورد استفاده قرار بگیرد .در نتایج حاصل شده میزان پارگی و یا آسیبی که دیسک کمر وارد شده است مشخص شده و مواردی مانند سرخوردگی و بیرون زدگی دیسک نیز مشخص می شود.

کج شدن ستون فقرات با پارگی دیسک کمر

بسیاری از شما بیمارانی را دیده اید که به دلیل پارگی دیسک کمر دچار کجی ستون فقرات شده اند . در بسیاری از موارد شخص مبتلا علت پیدایش این حالت را نمی داند و گاهی فکر می کند که توده ای غیر طبیعی در لگن خاصره وجود دارد . غافل از اینکه فتق شدید و بیرون زدگی دیسک باعث ایجاد این حالت می شود و در حقیقت این یک واکنش طبیعی بدن آن ها جهت کاهش فشار بر ریشه های عصبی می باشد . فشار بر ریشه باعث می شود که بدن در فرم کج شدن قرار گیرد و کمردرد ایجاد نماید.

خمیدگی قامت و کاهش طول قد یکی از مواردی است که در افراد با افزایش سن جلب توجه می کند . این حالت معمولا در اثر شکستگی های تدریجی و حتی بدون علامت ستون فقرات به دلیل پوکی پیشرونده استخوان بروز می کند . حفظ وزن مناسب ، نرمش های تقویت کننده ماهیچه ها ، استفاده صحیح از مقادیر کافی کلسیم و در صورت لزوم مکمل های خوراکی ، موجب کاهش احتمالی ایجاد چنین مشکلاتی می شوند .

درمان پارگی دیسک

دیسک کمر که حد فاصل بین مهره هاست شبیه به یک غضروف عمل می کند که امکان انجام کارها و حرکت های مختلف را ایجاد می کند در صورتی که دیسک کمر پاره یا معیوب شود نیاز است که بررسی های لازم توسط متخصص ارتوپد انجام شود تا هر چه سریعتر درمان های لازم برای برطرف کردن مشکل انجام شود.

افراد مبتلا به پارگی دیسک در نهایت به انجام عمل جراحی نیاز خواهند داشت . اجتناب از آزاد سازی ریشه ی عصبی در این افراد می تواند آسیب های جبران ناپذیری را به ریشه های عصبی و نیز دیسک های مجاور وارد سازد .

تاثیر ورزش بر دیسک کمر

ورزش همچنان که می تواند برای سلامت بدن مناسب باشد ، انجام غیر اصولی و نادرست آن می تواند به همان اندازه به بدن آسیب برساند. برای مثال دراز نشست به وسیله بسیاری از افراد برای کاهش سایز شکم پیشنهاد می شود ، غافل از اینکه همین ورزش به ظاهر خوب اگر با اصول علمی انجام نشود ، می تواند موجب فشار بیش از حد بر دیسک های کمر و حتی موجب پارگی آن ها شود .

وارد شدن آسیب به دیسک کمر باعث می شود که اندام های تحتانی تحت فشار قرار بگیرند و درد زیادی ایجاد گردد .دیسک کمر در صورت آسیب دیدن باعث می شود که انجام حرکات روزمره با دشواری همراه باشد. این کمک می کند که به راحتی خم شویم و یا حرکت هایی مانند بلند کردن اشیا و اجسام را برای ما میسر می نماید. دیسک کمر ضربه های وارده به ستون فقرات را کنترل می کند و کمک می کند که فشار زیادی به آن وارد نشود. همان طور که اشاره شد ساختار و ساختمان که دیسک کمر دارد کمک می کند که مهره ها دچار شکستگی نشوند. اگر فشاری به ستون فقرات وارد شد، این دیسک کمر است که می‌تواند آن را متحمل شود.

بیشتر بخوانید : تنگی کانال نخاعی کمر

نتیجه گیری

دیسک کمر و مشکلات ناحیه ستون فقرات در انجام امور زندگی بسیار مهم هستند چرا که با کوچک ترین آسیب می تواند فعالیت های روزمره را مختل نماید . در نتیجه توصیه می شود در صورت داشتن علائم به متخصص ارتوپد مراجعه نمایید تا اقدامات لازم صورت گیرد .