التهاب مفصل چیست؟ چه نشانه هایی دارد و راه درمان

التهاب مفصل یا آرتریت یکی از بیماری‌های رایج و ناتوان‌کننده است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان از آن رنج می‌برند. این بیماری شامل تورم، درد و سفتی در مفاصل می‌شود و می‌تواند به مرور زمان منجر به محدودیت در حرکت و عملکرد روزانه فرد شود. انواع مختلفی از آرتریت وجود دارند که هر یک علل و ویژگی‌های خاص خود را دارند، از جمله استئوآرتریت، روماتوئید آرتریت و نقرس. آگاهی از علائم و راه‌های مدیریت این بیماری می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا کمک کند.

التهاب مفصل چیست ؟

التهاب مفصل یا آرتریت (Arthritis) به وضعیتی گفته می‌شود که مفاصل بدن دچار التهاب، درد و تورم می‌شوند. این التهاب می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی مانند عفونت، بیماری‌های خودایمنی، آسیب‌های فیزیکی یا بیماری‌های متابولیک باشد. در نتیجه التهاب، مفاصل ممکن است سفت، دردناک و متورم شوند و حرکت آنها محدود شود. آرتریت می‌تواند یک یا چند مفصل را درگیر کند و در صورت عدم درمان مناسب، می‌تواند به تخریب مفاصل و کاهش کیفیت زندگی منجر شود.

به محل قرارگیری استخوان ها در کنار یکدیگر مفصل می گویند. مهم ترین کارکرد مفاصل امکان حرکت هست. مفاصل موجب می شود تا استخوان ها بتوانند در کنار هم حرکت کنند.

انواع التهاب مفصل

التهاب مفصل یا آرتریت به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که هر کدام علل، علائم و درمان‌های خاص خود را دارند. در اینجا برخی از انواع شایع التهاب مفصل آورده شده است:

آرتروز (Osteoarthritis)

•  علت: تخریب غضروف مفصلی به دلیل ساییدگی و فرسودگی.
• علائم: درد، سفتی، کاهش حرکت و تورم در مفاصل.
• محل‌های شایع: زانوها، باسن، دست‌ها و ستون فقرات.

آرتریت روماتوئید (Rheumatoid Arthritis)

• علت: بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی بدن به بافت‌های مفصلی حمله می‌کند.
• علائم: درد و تورم مفاصل، خستگی، تب و کاهش وزن.
• محل‌های شایع: مفاصل کوچک دست و پا.

نقرس (Gout)

• علت: تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل.
• علائم: درد شدید و ناگهانی، تورم، گرمی و قرمزی در مفصل
• محل‌های شایع:  شست پا، مچ پا و زانو.

لوپوس (Systemic Lupus Erythematosus)

• علت: بیماری خودایمنی که می‌تواند به مفاصل و سایر بافت‌های بدن آسیب برساند.
• علائم: درد و تورم مفاصل، خستگی، تب و مشکلات پوستی.
• محل‌های شایع: مفاصل دست، زانو و مچ پا.

آرتریت پسوریاتیک (Psoriatic Arthritis)

• علت: بیماری خودایمنی مرتبط با پسوریازیس (بیماری پوستی).
• علائم: درد و تورم مفاصل، التهاب و درد در نواحی اتصالات تاندون‌ها.
• محل‌های شایع:انگشتان دست و پا، زانوها و ستون فقرات.

آرتریت عفونی (Infectious Arthritis)

• علت: عفونت باکتریایی، ویروسی یا قارچی در مفصل
• علائم: درد شدید، تورم، گرمی و قرمزی در مفصل، تب.
• محل‌های شایع: هر مفصلی ممکن است درگیر شود، اما زانوها شایع‌تر هستند.

آرتریت روماتوئید نوجوانان (Juvenile Rheumatoid Arthritis)

• علت: بیماری خودایمنی که در کودکان رخ می‌دهد.
• علائم:** درد و تورم مفاصل، تب، خستگی و مشکلات چشمی.
• محل‌های شایع: مفاصل دست، زانو و مچ پا.

آرتریت واکنشی (Reactive Arthritis)

• علت: پاسخ ایمنی بدن به عفونت در جای دیگر بدن (معمولاً عفونت روده‌ای یا جنسی).
• علائم: درد و تورم مفاصل، التهاب چشم‌ها و علائم ادراری.
• محل‌های شایع: زانوها، مچ پا و مفاصل پا.

اسپوندیلیت آنکیلوزان (Ankylosing Spondylitis)

•  عل بیماری خودایمنی که عمدتاً ستون فقرات را درگیر می‌کند.
• علائم: درد و سفتی در پایین کمر و لگن، التهاب چشم‌ها.
•  محل‌های شایع: ستون فقرات و لگن.

علت التهاب مفصل یا آرتریت چیست؟

التهاب مفصل یا آرتریت می‌تواند به دلایل متعددی رخ دهد که هر کدام از این دلایل می‌تواند به نوع خاصی از آرتریت منجر شود. برخی از عوامل شایع که باعث التهاب مفصل می‌شوند عبارتند از:

• آسیب‌های فیزیکی :  تروما یا آسیب‌های مکرر به مفاصل می‌تواند به تدریج باعث التهاب و آسیب به غضروف مفصلی شود.
• آسیب‌های حاد: شکستگی‌ها، دررفتگی‌ها و آسیب‌های ورزشی نیز می‌توانند منجر به آرتریت شوند.
• روماتوئید آرتریت: در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های مفصلی حمله می‌کند، که باعث التهاب و تخریب مفاصل می‌شود.
• لوپوس: یک بیماری خودایمنی که می‌تواند به مفاصل آسیب برساند.
• عفونت‌های باکتریایی: برخی از باکتری‌ها می‌توانند به مفاصل نفوذ کنند و باعث عفونت و التهاب شوند. این وضعیت به عنوان آرتریت عفونی شناخته می‌شود
• ویروس‌ها و قارچ‌ها: برخی از ویروس‌ها و قارچ‌ها نیز می‌توانند باعث التهاب مفاصل شوند.
• نقرس: تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل می‌تواند منجر به التهاب و درد شدید شود.
• عوامل وراثتی: برخی از انواع آرتریت مانند استئوآرتریت و روماتوئید آرتریت می‌توانند به دلیل عوامل ژنتیکی به ارث برده شوند.
• چاقی: وزن اضافی می‌تواند فشار بیشتری به مفاصل وارد کند و باعث ساییدگی و التهاب شود.
• عدم فعالیت بدنی: کم تحرکی می‌تواند منجر به ضعف عضلات حمایت‌کننده از مفاصل و افزایش خطر التهاب شود.
• تغذیه نامناسب: رژیم‌های غذایی فقیر از نظر مواد مغذی می‌توانند به سلامت مفاصل آسیب برسانند.
• استئوآرتریت: فرسایش طبیعی غضروف مفصلی به مرور زمان و با افزایش سن می‌تواند منجر به آرتریت شود.

علائم التهاب مفصل

علائم التهاب مفصل ممکن است بسته به نوع و مکان التهاب متفاوت باشند. اما برخی از علائم عمومی شامل موارد زیر می‌شوند:

• درد: درد مفاصل ممکن است به طور تیز و یا مزمن باشد و معمولاً در محل مفصل احساس می‌شود.
• تورم: مفصل ممکن است تورم داشته باشد که منجر به محدودیت حرکت می‌شود.
• سفتی و گرمی: مفصل ممکن است در اطراف آن سفت و گرم به لمس باشد که نشان از التهاب می‌دهد.
• صداهای مفصلی: ممکن است صداهایی از مفصل شنیده شود که اغلب به عنوان خراشیدگی در مفصل توصیف می‌شود.
• محدودیت حرکت: التهاب مفصل می‌تواند منجر به محدودیت حرکت در مفصل شود، که ممکن است بدون درد یا با دردی، همراه باشد.
• ضعیف عمومی: بعضی از افراد ممکن است احساس خستگی یا ضعیفی عمومی کنند.

درمان التهاب مفصل

درمان التهاب مفصل بستگی به نوع و شدت التهاب دارد. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• داروها: از جمله ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کنترل درد و التهاب، استفاده می‌شود. برخی از موارد شامل آسپرین، ایبوپروفن، و ناپروکسن می‌شوند.
• تراپی فیزیکی: شامل تمرینات تقویتی، کشش‌ها، و فعالیت‌های فیزیکی منظم برای بهبود عملکرد مفاصل و کاهش درد می‌شود.
• تغییرات در سبک زندگی: از جمله وزن کاهشی برای کاهش فشار بر مفاصل، استراحت کافی، و استفاده از وسایل کمکی می‌باشد.
• درمان‌های تکمیلی: ممکن است ماساژ، طب فشاری، یا درمان‌های مکمل مانند گیاهان دارویی مورد استفاده قرار گیرند، اما قبل از استفاده از هر گونه درمان تکمیلی، بهتر است با پزشک مشورت کنید.